Zoals we allemaal weten is te dik zijn niet gezond en we weten ook dat het moeilijk is om af te vallen en op een gezond gewicht te blijven. Niet alleen de overheid heeft aandacht voor dit probleem, ook de wetenschap buigt zich over het fenomeen eetgedrag. Bijzonder hoogleraar De Graag van Wageningen Universiteit onderzoekt dit onderwerp. Hij geeft in een notendop aan hoe een voedingspatroon ontstaat en hoe je het kunt doorbreken.

De wereld is vol verleidingen. In elke school staan snoepautomaten met frisdrank en snacks, op elke straathoek kun je wel eten en langs de snelweg kom je om de paar kilometer een grot M tegen die kinderen een Happy Meal belooft. Daarnaast wordt het steeds verleidelijker om weinig te bewegen. Er komen bijvoorbeeld steeds meer roltrappen. De consequenties van een ‘dikmakende’ omgeving laten zich eenvoudig raden. In Nederland heeft bijna de helft van de volwassen bevolking overgewicht. Dit leidt tot de toename van allerlei ziektes, zoals hart – vaatziektes, hoge bloeddruk, diabetes, gewrichtsklachten en slaapstoornissen.

De Graaf legt uit hoe eetgedrag ontstaat. “De basis van ons voedingspatroon wordt gevormd door allerlei processen. Er zijn metabole processen, sensorische processen en conditioneringsprocessen. De metabole processen reguleren gevoelens van honger en verzadiging en hebben de functie om het lichaam in energiebalans te houden. De sensorische processen hebben te maken met de aangenaamheid van het eten en zijn verantwoordelijk voor de voedselkeuze en daarmee de variatie in ons voedingspatroon. We eten wat we lekker vinden en vermijden voedsel dat ons tegen staat. Metabole en sensorische processen worden in de hersenen aan elkaar gekoppeld, waardoor we onbewust verbanden gaan leggen tussen sensorische prikkels en metabole gevolgen. Een aantal van deze conditioneringsprocessen hebben te maken met de tijd van de dag. ’s Morgens heb ik trek in koffie en ’s avonds laat lust ik wel een borrel.”

Eetgedrag veranderen?
Het is goed om je te realiseren dat eetgedrag is aangeleerd. Als ik een paar avonden achter elkaar bij de borrel nog wat hartigs neem, dan wen ik daar snel aan, en krijg ik de volgende avond zeker trek in een handje pinda’s. Die trek gaat ook weer weg als ik een paar dagen bewust niets hartigs neem. Om tot een optimaal voedingspatroon te komen is het daarom belangrijk om ons gezonde verstand te gebruiken en gezonde gewoontes aan te leren. Verder is het belangrijk om de omgeving zo in te richten dat deze gezond gedrag stimuleert.

Bron: ‘Eetgedrag, de verleiding voorbij’ van hoogleraar C. de Graaf